از شوینده های خانگی تا روغن خودرو ، استفاده ایمن از ترکیبات شیمیایی - تلویزیون کالا

به گزارش تلویزیون کالا، در تمام خانه ها ممکن است مواد شوینده یا نگهدارنده شیمیایی باشد که هر کدام خطرات متعددی به وجود بیاورند.

به گزارش، استفاده ایمن از بعضی مواد شیمیایی و شوینده های خانگی راه حل هایی دارد که دانستن شان به ضرر کسی نیست؛ به ویژه خانم هایی که به تمیزی و برق افتادن زیادیِ همه جای خانه علاقه دارند و ذره ای گردوخاک یا جرم و لکه به شدت اذیت شان می نماید و تا کثیفی را از بین نبرند، نمی توانند راحت بنشینند.

یکی از پیامد های استفاده غلط از شوینده هایی با ترکیبات شیمیایی، اختلالات تنفسی و مسمومیت های ناشی از استفاده نامناسب است که با رعایت نکات ایمنی و بهداشتی می توان از آن ها پیشگیری کرد. با این حال نکته مهم در این میان تاثیرات بعضا جبران ناپذیر مواد شیمیایی بر سیستم ایمنی اندام های بدن است. آسیب های استفاده از موادشوینده یا ترکیبات شیمیایی صنعتی ممکن است در کوتاه مدت اثر قابل مشاهده چندانی نداشته باشد، اما در بلندمدت از مسائل ریوی و پوستی گرفته تا عوارض چشمی و آلرژی های مختلف و حتی سرطان ریه از تهدید های جدی استفاده نامناسب از شوینده ها و ترکیبات شیمیایی صنعتی به شمار می رود.

فوریت های ناشی از مسمومیت با مواد شیمیایی خانگی

تقریبا در هر خانه ای از فرآورده هایی استفاده می گردد که حاوی مواد یا ترکیبات شیمیایی خطرناک است. فرآورده های تمیزنماینده شامل تمیزنماینده های اجاق گاز، تمیزنماینده های مجرای فاضلاب، تمیزنماینده های چوب و فلزات، تمیزنماینده های سرویس بهداشتی، تمیزنماینده های کاشی، کف حمام و وان حمام، سفیدنماینده ها و مواد مخصوص استخر و حوض آب است. از دیگر ترکیبات شیمیایی که استفاده عمومی دارند، می توان به فرآورده های مربوط به وسایل نقلیه اشاره نمود؛ روغن موتور، مواد افزودنی به سوخت خودرو، تمیزنماینده های کاربراتور و انژکتور، ضد یخ های تهویه ای، روغن مخصوص استارت و ضدیخ از این دست ترکیبات شیمیایی محسوب می شوند که استفاده صحیح از آن ها در پیشگیری از آسیب ها و تهدید های جدی روبروه با این مواد موثر است.

بهتر است هنگام شست وشوی حمام و دستشویی از ماسک های محافظ بهره ببرید، پنجره ها را باز و تهویه را روشن کنید تا جریان هوا برقرار گردد. توجه کنید بسیاری از مواد ضدعفونی نماینده به راحتی از ماسک های کاغذی عبور می نمایند و می توانند موجب آسیب ریه شوند. تهویه مناسب محل، روشن کردن هواکش و بازکردن پنجره ها، استفاده نکردن از محلول های غلیظ و بستن دستمال ضخیم مرطوب برروی دهان و بینی می تواند تا حد زیادی از بروز آلرژی ها و پیشگیری ازاین مسائل یاری کند .

به توصیه های ایمنی روی برچسب محصولات توجه کنید. مثل پوشیدن دستکش و ماسک هنگام استفاده ازمحصولات سوزاننده و استفاده از مواد شوینده شیمیایی ممکن است باعث تشدید بیماری های قلبی- عروقی و ریوی گردد . موادشوینده شیمیایی روی زنان باردار، افراد مسن وبچه ها بیشترآسیب رسان است. مطمئن شوید که استفاده، نگهداری و دفع موادشیمیایی، مطابق با دستورالعمل سازنده است . مواد خطرناک باید در مکانی دور ازدسترس بچه ها نگهداری گردد. در محصولات شیمیایی و پاک نماینده ها را محکم ببندید، در صورت جابه جا کردن مواد، بقیه ماده را در ظرف اصلی بازگردانید. فرآورده های حاوی مواد شیمیایی پرخطر را در ظروف ویژه نگهداری کنید، هرگز برچسب روی ظروف موادشیمیایی را برندارید، اگر برچسب روی ظروف دچارپوسیدگی شده مجدداً روی آن بر چسب بزنید .

نخستین و بهترین اقدام برای مسمومان ریوی، خروج سریع فرد از محل سربسته و استفاده از هوای آزاد و قرار دریافت در معرض جریان هواست، چراکه استنشاق هوای تازه، تنفس را تسهیل می نماید و باعث ایجاد آرامش می گردد . استفاده از بُخور، به خصوص بُخور سرد بسیار کارآمد است، خودداری از صحبت کردن، مفید است، ارجاع هرچه سریع تربه پزشک یا تماس با اورژانس ضروری است . انواع مواد شیمیایی می تواند به چشم آسیب برساند، مواد شوینده ورنگ بر ازجمله خطرناک ترین مواد برای چشم هستند و در صورت تماس با چشم به سرعت قرنیه را زخم نموده و حتی درموارد شدیدتر می توانند به سوراخ شدن کره چشم منجر شوند . مواد شوینده همچنین می توانند موجب ایجاد زخم های شدید در پلک شده و چسبندگی های کره چشم و پلک را به همراه داشته باشند. آسیب ناشی از این مواد ممکن است آن قدر جدی باشد که بینایی به طور کامل از بین برود. استفاده ازعینک حفاظتی برای کاهش آسیب چشم ها توصیه می گردد .

کنجکاوی خطرناک بچه ها

بچه ها به علت کنجکاوی ممکن است درتماس با این مواد قرار گیرند. بی دقتی و سهل انگاری در استفاده، نگهداری یا جابه جاکردن مواد پاک نماینده و سفیدنماینده بچه ها را درمعرض خطر قرار می دهد. مصرف اتفاقی این مواد منجر به التهاب و سوختگی دستگاه گوارش می گردد و عمل بلع را با مشکل روبرو می نماید. محصولات شیمیایی و شوینده را همواره درظرف اصلی آن نگهداری کنید. هیچگاه این مواد را در ظروف مواد خوراکی (مانند بطری نوشابه) نگهداری نکنید. این عمل سبب خورده شدن اشتباهی این مواد توسط بچه ها می گردد. والدین درصورت مسمومیت خوراکی فرزندان، آن ها را وادار به استفراغ ننمایند؛ زیرا این کار موجب آسیب دیدگی و سوختگی بیشتر دستگاه گوارش می گردد. بلافاصله دهان کودک را شست وشو داده و کودک آب نخورد، چون وقتی ماده شوینده با آب ترکیب می گردد، جذب آن سریع تر می گردد و شرایط بدتر می گردد. همچنین بهتر است تا رساندن مصدوم به بیمارستان یا مراکزدرمانی با خوراندن شیر عمل رقیق سازی انجام گردد.

مخاطرات ناشی از ترکیبات شیمیایی را بشناسیم

مواد و ترکیبات شیمیایی در هر نقطه ای پیدا می شوند؛ از این مواد برای تصفیه آب آشامیدنی، افزایش فراوری محصولات و نیز برای ساده کردن امور روزمره زندگی استفاده می گردد. اما اگر از این مواد به طور مناسب استفاده نگردد یا به صورت صحیح توزیع نشوند، برای سلامت انسان و محیط زیست خطرناک خواهد بود. در جریان فراوری، نگهداری، جا به جایی و استفاده یا دفن این مواد ممکن است حادثه ای اتفاق بیفتد. اگر ماده ای شیمیایی به طور غیراصولی استفاده گردد یا به مقدار خطرناکی در محیط زندگی و کار یا فعالیت پخش گردد، سلامت افراد در معرض خطر قرار می گیرد. کارخانجات فراورینماینده مواد شیمیایی یکی از منابع ترکیبات خطرناک هستند، اما در مراکز دیگری هم این مواد وجود دارند؛ ازجمله بیمارستان ها، محل های دفن مواد خطرناک زاید و موارد دیگر.

اقدامات محافظتی و مراقبتی قبل و هنگام وقوع حادثه

بسیاری از سازمان ها و جوامع گروهی به عنوان کمیته برنامه ریزی اضطراری دارند که یکی از وظایف آن عبارت از جمع آوری اطلاعات راجع به مواد خطرناک موجود در آن مجموعه و ارایه این اطلاعات به مردم در مواقع لزوم است. علاوه بر این تدوین برنامه اضطراری برای پیشگیری از وقوع حوادث مرتبط با ترکیبات خطرناک و پاسخ و مقابله با این حوادث ازجمله وظایف کمیته است. بخشی از این برنامه شامل روش های اطلاع رسانی به مردم و اقدامات شهروندان در برابر حادثه است. باید با کمیته برنامه ریزی به منظور کسب اطلاعات بیشتر در خصوص حوادث مرتبط با مواد خطرناک و اقدامات لازم برای به حداقل رساندن خطرات تماس گرفته گردد. ستاد حوادث یا اداره مدیریت بحران اطلاعاتی راجع به کمیته برنامه ریزی در اختیار عموم قرار می دهد.

اقدامات لازم هنگام وقوع حادثه

اگر توصیه به ترک محل زندگی یا کار شد، باید بی درنگ اقدام گردد.

اگر توصیه به خروج از محل حادثه شد، باید به نقاط مرتفع و خلاف جهت باد رفت؛ به طور کلی ضروری است حداقل 700 تا 800 متر از محل حادثه دور شد.

نباید بر روی مایعات ریخته شده بر زمین یا مواد جامد چسبیده به زمین یا از داخل گاز های منتشر در هوا راه رفت و با آن ها تماس پیدا کرد.

اگر کسی داخل خودرو است، باید سریعا توقف نموده و به دنبال سرپناهی در داخل ساختمانی باشد.

اگر قرار باشد کسی در داخل خودرو بماند، باید فورا پنجره ها و دریچه ها را بسته و بخاری و هواکش آن را خاموش کند.

اگر توصیه به ماندن در محل زندگی یا کار شد، اقدامات زیر باید انجام گردد:

تمام در و پنجره های خارجی بسته و قفل گردد. دریچه ها و در های داخلی ساختمان نیز تا آنجا که امکان دارد، بسته گردد.

سیستم تهویه خاموش گردد. در ساختمان های بزرگ بهتر است سیستم تهویه را روی صددرصد گردش مجدد قرار داد تا از ورود هوای خارجی به درون ساختمان جلوگیری گردد. اگر این امکان وجود ندارد، ضروری است سیستم تهویه خاموش گردد.

باید به اتاقی رفت که قبلا به عنوان پناهگاه در نظر گرفته شده است؛ این اتاق باید در طبقه فوقانی ساختمان باشد و کمترین دریچه و منفذ را داشته باشد.باید به یاری نایلون و چسب تمام پنجره ها، در ها و دریچه ها درزگیری گردد.

تمام شکاف ها و سوراخ های موجود در اتاق سرپناه باید با استفاده از مواد مناسب بسته گردد.

با توجه به تعداد تنفس هر فرد در شرایط استراحت، ضروری است 3 مترمربع فضا برای هر نفر در نظر گرفته گردد. این فضا مانع از تراکم غیرعادی دی اکسیدکربن به مدت بیش از 5 ساعت خواهد شد. با این وصف کارشناسان توصیه می نمایند تا مردم بیش از 2 تا 3 ساعت در پناهگاه های عمومی درزگیری شده باقی نمانند؛ زیرا کارایی آن ها با گذشت زمان کاهش پیدا نموده و هوای آلوده به تدریج وارد می گردد؛ بنابراین بعد از گذشت این زمان بهتر است اقدام به ترک محل گردد. علاوه بر این بعد از گذشت بحران ضروری است پناهگاه هوادهی گردد تا از این طریق مانع از تنفس هوای آلوده داخل آن گردد.

مخاطرات پنهان محیط های صنعتی

از استنشاق دود های سمی تا لباس های آلوده به مواد شیمیایی

اگر هنگام استفاده از ماده شیمیایی خطر آتش سوزی یا انفجار وجود دارد، باید فورا محل سکونت یا کار را ترک کرد. نباید وقت را صرف تلفن کردن به اداره آتش نشانی یا جمع آوری وسایل کرد. می توان از بیرون با تلفن همراه یا تلفن همسایه به آتش نشانی زنگ زد.

برای دوری از استنشاق دود های سمی بهتر است در نقطه ای مرتفع و دور از محل سکونت یا کار مستقر شد.

اگر کسی با ماده خطرناک خانگی تماس پیدا نموده باشد، باید ظروف حاوی آن ماده را پیدا نموده، اطلاعات لازم در خصوص آن را به دست آورده و فورا به اورژانس زنگ بزند. فرد مسموم باید توصیه های کارکنان مرکز فوریت ها را به دقت رعایت کند. ممکن است توصیه های موجود روی برچسب به روز نبوده یا نامناسب باشند. فرد مسموم نباید هیچ ماده خوراکی بخورد مگر آن که مأموران اورژانس چنین توصیه ای را نموده باشند.

اگر استفاده از ترکیبات شیمیایی به مسموم شدن محیط بینجامد، قبل از بازگشت باید سم زدایی را به روش های زیر انجام دهید. هرگاه مسئولان اعلام نمایند که باید به محل زندگی یا کار برگشت، فورا باید پنجره ها و دریچه ها را باز و دستگاه تهویه را روشن کرد، تا هوای موجود در محل عوض گردد.

اگر کسی با مواد شیمیایی خطرناک تماس پیدا کرد یا در معرض آن نهاده شد، اقدامات زیر را باید انجام دهد:

توصیه های مسئولان در خصوص آلودگی زدایی را با دقت اجرا کند. ممکن است توصیه به دریافت دوش یا خودداری از تماس با آب یا اجرای روش دیگری گردد. هر چه زودتر پیگیر درمان پزشکی علایم غیرمعمول خود باشد.

لباس و کفش آلوده به مواد شیمیایی را در ظرفی قرار داده و محکم درِ آن را ببندد. این وسایل نباید با چیز دیگری تماس داشته باشند. در خصوص دفن یا دورانداختن این وسایل پرس وجوکند. به هر کسی که با او تماس فیزیکی دارد، گوشزد کند ممکن است او هم به ماده سمی آلوده شده باشد.

در خصوص نحوه تمیزکردن دست ها و وسایل شخصی خود از مقامات مسئول سوال کند.وجود هر نوع بخار یا ماده شیمیایی ماندگار را باید به مقامات مسئول گزارش کند.

منبع: روزنامه شهروند