کاروانسرای سرایان در یک قدمی ثبت جهانی - تلویزیون کالا

به گزارش تلویزیون کالا، مسئول میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان سرایان گفت: کاروانسرای سرایان در یک قدمی ثبت جهانی قرار گرفته است.

میراث آریا: روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی خراسان جنوبی، محمد عرب امروز 17 مهر 1400 اظهار کرد: پس از معرفی و بازدیدهای کارشناسان مختلف و تاییدیه های اولیه، آنالیز نهایی بنای تاریخی کاروانسرای سرایان، روز پنج شنبه 15 مهرماه به وسیله ارزیاب یونسکو به منظور ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو انجام شد و ان شالله این بنا به اسم اولین اثر شهرستان سرایان در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت خواهد رسید.

مسئول میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی شهرستان سرایان اضافه نمود: در بازدید ارزیاب یونسکو، محمدحسن طالبیان مشاور وزیر، سیدهادی احمدی روئینی مدیرکل دفتر حفظ و احیای بناها، بافت ها و محوطه های تاریخی وزارت و جمعی از کارشناسان وزارت میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی، مدیرکل میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی استان، معاون سیاسی فرمانداری، معاون میراث فرهنگی استان، معاون شهردار سرایان، شورای اسلامی شهر سرایان و تعدادی از کارشناسان اداره کل استان و جمعی از مردم و مسئولان محلی حضور داشتند.

عرب گفت: بازسازی کاروانسرای سرایان از سال 1385 آغاز شد و فاز اول این پروژه سال 1389 به بهره برداری رسید که در این مرحله بنا تقریباً بازسازی شد و در ادامه از سال 1390 تکمیل فاز اول موزه (اعلان حریق، سیستم پایش تصویری، سیستم روشنایی و نورپردازی و …) و راه اندازی فاز دوم موزه انجام شد. بعلاوه ساختمان اداری میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی شهرستان سرایان جابه جا و نصف بنا تبدیل به اقامتگاه بوم گردی شد و غرفه های بیرونی در اختیار صنعت گران صنایع دستی نهاده شد.

او اضافه نمود: کف سازی و جداره سازی معبر روبروی کاروانسرا، محوطه سازی پشت بام آب انبار، بازسازی فضای داخلی غرفه های بازار میثم، بازسازی کامل حمام، بازسازی نمای بازار میثم و… در طول این سال ها انجام شد و جمع آوری میدان کوثر، محوطه سازی روبروی بازار و حمام، آغاز محوطه سازی و احداث بوستان محله ای در محوطه روبروی کاروانسرا از محل اعتبارات ستاد بازآفرینی شهری و با مشارکت میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی، شهرداری و راه و شهرسازی در حال انجام است.

مسئول میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی شهرستان سرایان ادامه داد: تجمیع کارگاه های آهنگری و زنگوله سازی در محل بازارچه و افزایش از 2 کارگاه به 9 کارگاه و راه اندازی کارگاه خراطی و تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و ترغیب مالکان به احیاء بازار (هرچند کامل محقق نشد ولی ادامه دار خواهد بود)، از دیگر فعالیت های صورت گرفته است.

عرب گفت: احیاء هنرهای بومی و سنتی با مستندنگاری و ثبت در فهرست میراث معنوی کشور (از جمله آهنگری سنتی و زنگوله سازی، خراطی، مراسم آب گیری آب انبارها، مراسم روز برات در شهر سرایان، هنر چادر شب بافی، کفش چرمی و چکن دوزی) و بعلاوه ثبت 6 اثر و جاذبه طبیعی در فهرست میراث ملی و 49 اثر تاریخی و 20 اثر در شرف ثبت ملی و… در کنار جاذبه های توریستی متنوع نظیر کویر زیبای سه قلعه یا بهشت منجمان و کویرنوردان و منطقه نمونه توریستی مصعبی، کریمو، غاز زیبای بتون، روستاهای ییلاقی و … همگی ظرفیت ها و پتانسیل هایی هستند که پازل توریستی شهرستان را تکمیل نموده اند و ثبت جهانی کاروانسرا نقطه عطف توریستی در شهرستان سرایان خواهد بود.

او اضافه نمود: مجموعه تاریخی شهر سرایان، مجموعه تاریخی شهر سه قلعه، آب انبارهای شهر آیسک، کویر زیبای سه قلعه بهشت منجمان و کویرنوردان، آب انبارهای شهر سرایان، غار بتون، مجموعه آبشارهای دره کلگی و دوتگی واقع در منطقه سبزرود، منطقه توریستی کریمو و مصعبی و روستاهای ییلاقی شمال شهرستان، کال زو و منطقه توریستی زابر، بعضی از آثار مجذوب کننده تاریخی و طبیعی شهرستان سرایان هستند که آب انبارهای شهرستان و مجموعه کال زو و آبشارهای دره سبزرود هم قابلیت کاندید شدن برای ثبت جهانی را دارند.

مسئول میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی شهرستان سرایان اضافه نمود : فعالیت 10 اقامتگاه بوم گردی فعال، 2 واحد رستوران بین راهی، 2 دفتر خدمات مسافرتی و توریستی، 2 مجتمع بین راهی و 6 طرح توریستی در حال انجام که تا سرانجام سال حداقل 3 طرح نو به بهره برداری خواهد رسید، از دیگر ظرفیت های ایجاد شده برای توریستان و در راستای ایجاد اشتغال و استفاده از ظرفیت های شهرستان است.

عرب گفت: کاروانسرای سرایان به همراه آب انبار، مسجد، حمام و بازار یک مجموعه تاریخی را تشکیل می دهند. بنا به شیوه دو ایوانی ساخته شده و فضاهای معماری آن عبارت از سر در ورودی، هشتی، صحن، ایوان ها و حجره های متعدد است. این بنا با شماره8733 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

او اظهار کرد: از ابتدای حضورم در شهرستان سرایان برنامه های بازسازی، حفظ، احیاء و بهره برداری از بناهای تاریخی شاخص شهرستان بر مبنای ثبت حداقل یک اثر در فهرست میراث جهانی بوده و تمام برنامه های بازسازیی و احیاء مشاغل صنایع دستی در محدوده تاریخی شهر سرایان از جمله بازسازی حمام تاریخی، بازسازی و احیاء بازار میثم و تجمیع کارگاه های چلنگری و زنگوله سازی، یاری به ایجاد کارگاههای تراش سنگ و خراطی و راه اندازی اقامتگاه بوم گردی، بعلاوه بازسازی آب انبار و محوطه سازی اطراف بناها و محوطه سازی میدان کوثر و … برای تحقق هدف ثبت جهانی این مجموعه بوده است.

مسئول میراث فرهنگی، توریستی و صنایع دستی شهرستان سرایان گفت: کاروانسراهای ایرانی همچو خانه ایرانی، باغ ایرانی، قنات ایرانی و برج ایرانی دارای ویژگی های منحصر به فردی است که بدون در نظر گرفتن ارزش معماری خاص آن از لحاظ صندلی اجتماعی، فرهنگی و تعاملات ساختاری دارای ارزش های بالایی است. به دور از تعریف و توسعه کالبدی کاروانسرا ها آنچه اهمیت پیدا می نماید مولفه های فرهنگی اجتماعی است که در اعصار مختلف در آن طی شده و استمرار یافته است و در طول چند هزار سال بدون گسست ارزش های معماری ایران در کنار فرهنگ جامعه حفظ شده است.

عرب اعلام کرد: محدوده تاریخی شهر سرایان شامل کاروانسرا، آب انبار، حمام، بازار و مسجد جامع یک مجموعه تاریخی و مرکز محله زنده شهری هستند که هنوز صندلی اجتماعی خود را حفظ نموده و زنده ترین نقطه شهر است و مردم تعاملات خوبی با این محدوده دارند.

او خاطر نشان کرد: شهرستان سرایان 286 اثر تاریخی، طبیعی و معنوی دارد که 63 اثر از این تعداد، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

عرب گفت: ثبت جهانی شدن آثار، منافع متعددی مثل جلوگیری از تخریب و حفاظت از آن، اعطای یاری های مالی، حفاظتی و اطلاعاتی برای حفاظت از اثر ثبت شده دارد. مسائل مالی ناشی از ثبت های تاریخی از دیگر نتایج ثبت جهانی است و هرگاه اثری، ثبت جهانی گردد خود به خود به فهرست مقاصد توریستی داخلی و بین المللی هم اضافه نموده می گردد؛ که قطعا ورود توریست می تواند فواید مالی زیادی داشته باشد. ثبت جهانی شدن یک اثر تاریخی قطعا به افزایش احساسات ملی گرایانه و هویتی هم یاری زیادی می نماید و بعلاوه ریشه دار بودن آن ملت را اثبات می نماید.